Kurul Başkanı Prof. Dr. Abdurrahman Haçkalı, sempozyumun açılışında yaptığı konuşmada, meleklerin insanın var ediliş sebebini sormalarına karşın Allah Te'âlâ'nın "insanın bilme, anlama, kavrama ve değerlendirme/isim koyma" özelliği ile cevap verdiğini, insanın bu yöndeki faaliyetlerinin varlık amacını gerçekleştirmeye yönelik faaliyetler olduğuna dikkat çekti. Haçkalı, Kur'an'ın insanı varlığı tanımaya, anlamaya ve ondan ibret almaya yönlendirdiğini belirtti.

Bitkilerin Kur'an'da farklı bağlamlarda zikredildiğine değinen Haçkalı, bitkilerin yalnızca birer gıda veya biyolojik varlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, Kur'an'ın insanın bakışını dönüştürmeyi ve varlıktaki düzen, ölçü, çeşitlilik ve hikmet üzerinde düşünmesini amaçladığını söyledi.

Haçkalı, sempozyumun temel yaklaşımını ise "Allah'ın Kur'an'da insanın dikkatine sunduğu varlık ayetlerine, bugünün bilgi imkânlarıyla yeniden bakmak." şeklinde ifade etti. Bilimsel araştırmanın yaratılmış olanı tanımaya yönelik önemli bir faaliyet olduğuna işaret eden Haçkalı, bilimin "nasıl?" sorusunu araştırdığını, dinin ise varlığın anlamı, amacı ve insanın bu bilgi karşısındaki sorumluluğuna cevaplar verdiğini vurguladı.

İnsanın tabiat üzerindeki gücünün arttığı günümüzde bu gücün beraberinde sorumluluk da getirdiğini ifade eden Haçkalı, bitki çeşitliliğinin korunması, toprak ve suyun kullanımı, tarım, biyoteknoloji ve gelecek nesillerin hakkı gibi konuların aynı zamanda ahlaki boyut taşıdığını dile getirdi.