Soru:

Alışverişte fiyattan kaynaklanan aldanmanın sınırı nedir? Bu nedenle bir alışveriş feshedilebilir mi?

Cevap:

Akitlerde bedeller arasındaki denksizlik ve bundan kaynaklanan aldanma “gabn” terimiyle ifade edilir. Alışveriş ve kiralama gibi ivazlı/bedelli akitlerde söz konusu olan gabn, fakihler tarafından gabn-ı yesir ve gabn-ı fahiş olmak üzere ikiye ayrılar...

Soru:

Yapılan bir alım satım akdi hiçbir sebep olmaksızın tarafların karşılıklı rızası ile feshedilebilir mi?

Cevap:

Dinimize göre Müslüman’ın verdiği sözü tutması, ahdine ve akdine sadakat göstermesi en önemli görevlerinden birisidir. Yapılan alım-satım işi sözleşme ile birlikte kesinlik kazanır ve aşağıdaki durumlar dışında tek taraflı olarak feshedilemez: a) Tar...

Soru:

Satıcı, belirli bir müddet ücretsiz kullanmak şartıyla evini veya aracını satabilir mi?

Cevap:

Hanefî fakihler, satıcı tarafından belirli bir süre ücretsiz kullanmak şartıyla ev veya araç gibi malların satımını, konuya dair örf ve teamül bulunması hâlinde istihsanen caiz görmüşlerdir. (Ka'sân'i, Bedâ’i, 5/169-171; Merğînânî, el-Hidâye , 3/48-4...

Soru:

Henüz hasat edilmemiş ziraî ürünlerin bir kısmının istisna edilerek satılması caiz midir?

Cevap:

Olgunlaştığı hâlde henüz hasat edilmemiş ziraî ürünlerin üçte bir, yüzde yirmi gibi oransal bir kısmının istisna edilerek satılması ittifakla geçerlidir. Konuyla ilgili farklı görüşler bulunmakla birlikte bu ürünlerin, 100 kg. veya müşahhas bir alan/...

Soru:

Domates, patlıcan, incir gibi bir kısmı oluşmuş diğer bir kısmı ise peyderpey oluşacak olan zirai ürünlerin tarlada toptan satışı caiz midir?

Cevap:

Bir kısmı oluşmuş diğer kısımları ise peyderpey oluşacak olan domates, patlıcan, incir gibi zirai ürünlerin tarlada toptan satışı, bazı fakihler tarafından örf ve teâmül sebebiyle mevcut olmayanı mevcut olana tâbi kılınarak caiz görülmüş, Mecelle’de ...

Soru:

Hayvanların birbiriyle takas edilmesi caiz midir?

Cevap:

İster aynı ister farklı cins olsun hayvanların peşin olarak takas edilmesi ittifakla caizdir (bk. Şevkânî, Neylü’l-evtâr, 5/241) . Örneğin, iki hayvan birbiriyle veya bir hayvan iki hayvan karşılığında peşin olarak takas edilebilir. Hayvanların vadel...

Soru:

Sucuk ve sosis gibi ürünlerin imalatında kullanılmak üzere domuz bağırsağının alım satımını yapmak caiz midir?

Cevap:

Domuzdan elde edilen her türlü ürünün yenilmesi, içilmesi, giyilmesi ve kullanılması haram olduğu gibi Müslümanlara ve gayrimüslimlere satışı da caiz değildir. (Kâsânî, Bedâ’i, 5/142, 305; Mevsılî, el-İhtiyâr, 2/52; İbn Abdilber, el-Kâfî, 2/675; İbn ...

Soru:

Para peşin, mal vadeli olarak yapılan satım akdi (selem) caiz midir?

Cevap:

Alım-satım akitlerinde malın peşin olması asıldır. Bedeli ise tarafların anlaşmasına göre peşin de vadeli de olabilir. Ancak örfe ve ihtiyaca binaen, Hz. Peygamber (s.a.s.) bazı durumlarda paranın peşin alınarak malın vadeli olarak satılmasına izin v...

Soru:

Ticarette kâr haddi var mıdır?

Cevap:

İslâm’da, prensip olarak, alışverişler için kesin bir kâr haddi konulmamış olup kâr oranları piyasa şartlarına bırakılmıştır. Konuyla ilgili olarak Allah Resûlü (s.a.s.) , fiyatların artması dolayısıyla kendisinden bu duruma müdahale etmesi istendiği...

Soru:

Anason, haşhaş, kenevir vb. bitkileri yetiştirmenin veya ticaretini yapmanın dinî hükmü nedir?

Cevap:

Anason, haşhaş, kenevir vb. bitkilerin uyuşturucu imalat etmek amacıyla yetiştirilmesi ve satılması caiz değildir. (bk. İbn Nüceym, el-Bahr , 5/277; el-Büceyrimî, Tuhfetü’l-Habîb , 11/103; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr , 6/454; Zühaylî, el-Fıkhu’l-İslâm...